11-22-2009, 04:57 PM
گل لوتوس (نيلوفر آبي ) که ميگفتند اين گل نماد عالم تجلي است که روي آبهاي تيره ظهور ميکند و بعد شکوفه و گل نيلوفر به وجود مي آيد و يا در مورد درخت سرو که به نام پارسيک ميشناسند اين طور گويند که سرو پنج هزار ساله اي در ابر کوه است که به دليل عمر طولانيش به نماد جاودانگي تبديل شده و سرو به خاطر پايداري و ايستادگيش نماد آزادگي است . در اين مبحث ما به تجلي گل نيلوفر آبي در طول تاريخ و تمدنهاي مختلف و اديان زرتشت و اسلام مي پردازيم. نيلوفر.نيلپر.نيلوپر.نيلو پرک .نيلو پل ونيلوفل يا پيچک يا لوتوس نام همگاني يک گروه از گلها وگياهان است که به فارسي گل آبزاد يا گل زندگي و گل آفرينش يا سوسن شرقي و يا نيلوفر آبي ناميده ميشود و در اساطير کهن ايراني گل ناهيد (آناهيتا ) به شمار ميرفته است.اين گل بيانگر نمادهاي مختلف مي باشد که مشترک با عقايد ساير ملل نيز هست بعنوان مثال سمبل باروري .کاميابي.قدرت. حاصلخيزي زمين .حمايت از موجود زنده .صلح جهاني زيبايي و تندرستي .مظهر عشق رياضت وعبادت ميباشد و به عنوان محصول خورشيد و آبها شناخته شده است زيرا اين گل در آب مي رويد و عاشق خورشيد است با طلوع خورشيد باز شده و با غروب بسته ميشود. نيلوفر با آيين مهري نيز پيوستگي نزديک مي يابد .در صحنه زايش مهر او از درون غنچه نيلوفرمتولد گرديده است بنابر اين برخلاف اينکه ريشه لوتوس را در آيين بودا مي پندارند ريشه اين گل به آيين مهر که قدمتي بس طولاني تر از آيين دارد مربوط مي گردد. در دين زرتشت اين گل سمبل اهورمزداست .سمبل انساني اهورمزدا نيم تنه مردي است که شاخهاي از گل لوتوس را در ميان انگشتان خود گرفته است زرتشتيان بر اين باورند که نيلوفر آبي جايگاه نگهداري فر زرتشت بوده که در آب نگهداري مي شده است زيباترين نقش اين در هنر معماري ايران در سر ستون پاسارگد و تخت جمشيد است که از جهت عظمت زيبايي واستحکام برجسته ترين پديده معماري ايران محسوب مي گردد.يک نقش بارور غنچه از اين گل وجود که نشان قدرت پويايي برکت وصلح است اين گل نشانه خاص پادشاه بوده و در دستان داريوش شاه و خشايار شاه ديده مي شود. در افسانه ها و باورهاي مردم کهن نيلوفر سمبل جهان است و لايه هاي متعدد گلبرگ هاي آن نماينگرادوار مختلف .مقاطعو مراتب گوناگون است. در باور آنها هشت گلبرگ نيلوفر نشانه ي هشت جهت وجود است که پس از خلقت از قعر آبهاي اوليه ظهور کردند اين هشت جهت عبارتند از( راست.چپ.جلو.عقب .بالا.پايين.بيرون.درون)هم چنين ظهور اين گل از آبهاي اوليه که عاري هرگونه آلودگي بوده نشانه خلوص.پاکي و نيروي بالقوه است از درو آن نيروي مقدس حيات .دانش و معرفت ظهور ميکند . در دوره اسلامي از آن جايي که پيکره سازي در معماري به دلايل عقايد مذهبي ممنوع گرديد در ظاهر اين گل تغييراتي ايجاد گرديد و شکل وفرم هندسي پيدا کرد. به عنوان مثال قرنيس هاي بکار رفته در از فرم گلداني نيلوفر در دروره هخامنشيان است.زيباترين تصوير از گل نيلوفر آبي وبرگ آن در اوايل دوره اسلامي تلفيق اين گل با خطوط کوفي است که کتيبه هاي بسيار زيبايي را در معماري اسلامي نقش آفريني کردند. ميتوان نتيجه گيري کردکه نقش لوتوس همانند ساير هنرها يک روند تحول و سيرتکاملي در دوره هاي مخلتف باستان به خصوص در دوره اسلامي بوده است.و سيرتحول آن باعث شده که از يک هنر آييني به يک هنر کاربردي تبديل شود. در آخر بايد بگويم گل نيلوفر آبي همه جاي زندگيمان هست بر در و ديوار مساجد ما .کاخ ها. ابنيه تاريخي ما بازارها حمام هاي ما نسخ خطي و آثار نگارگري ديروز و امروز ما و سر انجام در فرش اين گهردردانه هنر و فرهنگ ما ميراث اجداد و نياکان ما ميراي که هر تاروپودش وهر طرح و نقشش و برگ برگ گلهايش ريشه در تاريخ و رهنگو اساطير سرزميني دارد که مردمش هزاران سال با خون دل آن را سينه به سينه و ذره به ذره به ما رسانده اند از کنار آنها بي تفاوت نگذريم و وظيفه ي ماست تا از ميراث پيشينيان خود همچون گذشتگان محافظت و حراست کنيم.
![[تصویر: IMAGE633816354050000000.jpg]](http://www.iren.ir/Images/News/Smal_Pic/5-4-1388/IMAGE633816354050000000.jpg)
![[تصویر: IMAGE633816354050000000.jpg]](http://www.iren.ir/Images/News/Smal_Pic/5-4-1388/IMAGE633816354050000000.jpg)